OKUL FOBİSİ

OKUL FOBİSİ

Korku, hayatımızı veya güvenliğimizi tehdit eden mevcut veya muhtemel bir tehlike karşısında ortaya çıkan duygusal bir tepkidir. Güvenliğimizi tehdit eden herhangi bir durumda böylesi bir tepkinin ortaya çıkması, hayatımızın devamlılığı için çok gereklidir.Yaşadığımız korku sayesinde tehdit edici uyarana karşı gerekli acil tedbirler alıp,yaşamımızı güven içinde sürdürmemizi sağlarız. Genellikle korku ile karıştırılan anksiyete(kaygı) ise benzer bir duygu olmakla birlikte, korku gibi net bir uyarıcı ya da kaygıyı ortaya çıkaran net bir olaya bağlı olmayabilir. Anksiyete yaşayan birey huzursuzdur, her an kötü bir şey olacakmış gibi bir endişe içerisindedir. Fobide ise; oluşan tepki ve anksiyete, neden olarak gösterilen uyaranla orantısız bir şiddetle meydana gelir. Fobik bireyler fobi oluşturan yer, durum veya ortama göre ciddi bir kaçınma davranışı gösterirler. Birey gösterdiği aşırı tepkinin mantıksız olduğunu bilse bile panik düzeye varan davranışlar göstermeye devam edebilir.

Farklı tiplerde olmakla birlikte hemen hemen her insanın korkuları vardır. Korkular genellikle çocukluk çağı dönemlerinde daha doğal bir tepki gibi kabul görülse de yetişkinlikte de gözlemlenen bir durumdur. Yaşanılan her korku terapötikbir müdahale gerektirmez ancak bireyin özgürlüğünü kısıtlayıp, yaşamını olumsuz şekilde etkilemeye başladığında fobiye dönüşür.

Bu durum çocuklar açısından da çok farklı değildir. 1913 yılında Carl Jung tarafından tanımlanan okul korkusu/fobisiduygudurum bozukluklarının erken bir işareti olarak değerlendirilebilir. Okul fobisi şiddetli bir kaygı nedeniyle çocuğun okula gitmek istememesi veya okula karşı son derece isteksiz bir tutum sergileme durumudur. Bu durum çocuklarda özellikle okula gitme saati yaklaşınca; ağlama, sızlanma, sinirlilik, uykusuzluk, mide bulantısı, karın ağrısı, baş ağrısı, iştahsızlık gibi şikâyetlerle ortaya çıkmaktadır. Bu sebeple en çok görülme sıklığı eylül-ekim aylarındadır. Okula yeni başlayan 5-7 yaş arası çocuklarda daha sık görülmekle birlikte, 10-12 yaş aralığında okul değişikliği, öğretmen değişikliği gibi durumlarla da ortaya çıkabilmektedir.

Yakın zamanda yapılan araştırmalara göre; çocukluk çağı hastalıklarındaki görülen çökkünlük ve kaygı bozukluklarının temel kaynaklarından biri okul korkusu olmuştur.Özellikle ilkokul dönemi çocuklarının %5’i okul korkusu yüzünden okuldan geri kaldığını göstermektedir.Lisede de görülebilen okul korkusunun tedavisi, ilköğretim çağı çocuklarda daha kolay aşılmaktadır.Okul korkusunun, erkek ve kız çocuklarda görülme sıklığı neredeyse eşittir.

Okul fobisinin nedeni ne olursa olsun, meydana gelme sebebi genellikle anneden ya da anne yerine koyduğu kişiden ayrılma korkusudur. Bu hastalık aslında geçici bir aile problemidir. Okul korkusu olan çocukların bulunduğu ailelerde genellikle aile bireyleri birbirine çok tutkundur ya da aralarında bağımlılık düzeyinde bir bağ vardır. Sürekli biri diğerinin kötü bir şey yaşayacağı korkusunu yaşamaktadır. Bununla birlikte; evdeki gergin ortam veyaküçük kardeşin anne/baba ile daha fazla yakınlaşabileceği düşüncesi, çocuğunaklının evde kalmasına ve okulda durmasını güçleştirecek sebeplerdendir. Çocuk için anneden ayrılmasayılabilecek her türlü durum, annenin hastalanması ve hastaneye yatması, annenin ya da çocuğun bakımını üstlenen kişinin bir süre için evden uzak kalması, kardeş doğumu nedeniyle annenin ilgisinin bölünmesi ya da boşanma sözü geçen bir anne baba kavgası okul fobisini ortaya çıkartıcı etkenler olarak sayılabilir.

Anne-Babalara Tavsiyeler

Okul fobisiyle baş etmede anne-babaların izleyeceği önemli yöntemler vardır. İlk olarak çocuğun okula gitmesi konusunda tutarlı ve kararlı davranmak gerekmektedir. Okul korkusuyla baş etmede yapılacak ilk iş çocuğun olabildiğince çabuk okula geri dönmesidir. Doğrudan onu üzen bir şey olup olmadığını sormak önemli ve etkili bir başlangıçtır. Size yalnızca kendini hasta hissettiğini ve aklına hiçbir şey gelmediğini söyleyebilir veya susabilir. Siz yine de bu konuda onunla görüşmekte ısrarlı davranın. Okul hayatının temel boyutları hakkında konuşun. Örneğin; arkadaşlar, sınıf çalışması, oyunlar, oyun alanındaki etkinlikler, okul yemekleri, okul tuvaletleri ve öğretmeni.Okula gitme zamanı yaklaştıkça anne-babaların kaygılarını kontrol etmeleri gerekmektedir. Anne-baba çocuğun huzursuzlanacağına yönelik bir kaygıya sahiplerse bu çocukların duygu, düşünce ve davranışlarını olumsuz yönde etkileyecektir. Bu nedenle çocuk okula gideceği gün, aile bireylerinin sıradan bir günmüş gibi davranmaları, korkuyu çağrıştıracak ya da tetikleyecek davranımlardan uzak durmaları gerekmektedir. Sınıf öğretmeniyle görüşün. Çocuğunuzun öğretmeni, okuldaki performansına ilişkin en iyi bilgi kaynağıdır. Öğretmeninize endişelerinizden bahsedin ve onun gözlemlerini, düşüncelerini dinleyin, önerilerine açık olun. Bu, aynı zamanda öğretmenin de farkındalığını arttıracaktır.

Tedavi

Fobikbozuklukların tedavisiyle ilgili değişik yaklaşımlar öne sürülse de genellikle ilk tercih davranışçı tedavilerdir. Tedavi hastanın bireysel özelliklerine uygun olacak şekilde şekillendirilmelidir. Seanslar mümkün olduğunda sık aralıklarla yapılmalıdır ve uyaran karşısında duyulan sıkıntı hafifleyene hatta tamamen geçene kadar sürdürülmelidir. Öncüsü Joseph Wolpe olan davranışçı yaklaşımların tedavisine ilk olarak sistematik duyarsızlaştırma tekniğiyle başlamıştır. Sistematik duyarsızlaştırma tekniğinde hasta öncelikli olarak gevşemeyi öğrendikten sonra, şiddeti giderek artan fobik imajlarla karşılaştırılır. Korku uyandığında hasta bunu gevşeme teknikleriyle kontrol altına almaya çalışır. Bununla birlikte farmakoterapi desteğinin tedaviye ilk başlarken oldukça yararlı olduğu düşünülmektedir. Sonuç olarak, okul korkusu çocuk, aile, ruh sağlığı uzmanları ve okul çalışanlarının işbirliği içerisinde çözebilecekleri bir sorundur.

 

EMDR Terapisti, Cinsel Terapist

PT Akademi (Sporcu Sağlığı ve performans hizmetleri merkezi)- Uzm. Psikolog

Çocuk Akademisi Kreşi- Uzm. Klinik Psikolog/ Okul Psikoloğu

Uzm. Klinik Psikolog Şule Arslan Psikolojik Danışmanlık Merkezi Kurucusu

Adres:  Antalya Cad. No:65 AYD Oyuncakçım üstü 1. Kat

Tel: 05511676757

 

 

 

 

 

 

 

  • PAYLAŞ
  • İzlenme : 249