• Ana Sayfa
  • »
  • OBSESİF- KOMPÜLSİF BOZUKLUK (TAKINTI HASTALIĞI)

OBSESİF- KOMPÜLSİF BOZUKLUK (TAKINTI HASTALIĞI)

OBSESİF- KOMPÜLSİF BOZUKLUK (TAKINTI HASTALIĞI)

Halk arasında takıntı hastalığı olarak bilinen obsesif-kompülsif bozukluk çocukluk çağında başlayabilen ve yetişkinlikte oldukça ağır seyredebilen bir psikiyatrik hastalıktır. Yineleyen ve kişinin yaşamında belirgin kaygıya yol açan obsesyonlar vekompülsiyonlarla ile karakterizedir. Obsesyonlaristemeden gelen ve uygunsuz olan, belirgin anksiyete veya sıkıntıya sebep olan, sürekli ve tekrarlayıcı düşüncelerdir. Obsesyonlar hastanın bilinçli, farkındalık düzeyindedir, kişi bunların aşırı ve anlamsız olduğunu bilir ve sıklıkla bunlara karşı koyma arzusundadır. Bununla birlikte bütün hastaların hemen hemen yarısında kompülsiyonlara direnç görülür. Kompülsiyonise; kişinin bir obsesyona veya kendi oluşturduğu bir takım katı kurallara cevap olarak yerine getirmek zorunda olduğunu hissettiği yineleyici davranışlar ya da zihinsel eylemlerdir. Bu davranış veya zihinsel eylemler, sıkıntıyı azaltmak veya önlemek, ya da korkulan bir olay veya durumdan korunmak amacını taşır.

Sık görülen obsesyonlar

• kirlilik: çevreden kan, tükürük, mikrop gibi kir bulaşması veya kişinin çevreye kir bulaştırması düşüncesi
• kendi başına veya yakınlarının başına bir kötülük geleceği düşüncesi
• kontrolünü kaybetme ve saldırgan davranışta bulunma korkusu
• tekrarlayan ve kontrol edilemeyen cinsel düşünceler
• dinle ve ahlaki değerlerle aşırı uğraşma vb.

Sık görülen kompulsiyonlar

• temizlik:defalarca el yıkama, banyo yapma veya tekrar tekrar ev temizleme gibi davranışlar gözlemlenebilir. Bu şekilde el yıkayarak günde bir kalıp sabun bitiren veya çamaşır suyu ile elini defalarca yıkayan hastalar sıktır.
• tekrarlama: takıntılı düşünce ile oluşan sıkıntıyı gidermek için tekrarlayan davranışta bulunma

• kontrol etme:bireyin yaptığı eylemden emin olamamasıyla bir davranışı tekrar tekrar yapma halidir.

• biriktirme: bireyin işe yaramadığı haldebirçokeşyayı biriktirmesidir. Örneğinbazıkişilerde yeterli yerleri olmadığı halde gazeteler, bos kavanozlar veya konserve kutuları gibi ise yaramayan şeyleri atamama davranışı görülebilir. Son birkaç yıldır yurdumuzda gazetelere yansıyan çöplük evler buna en güzel örnektir.
• sayma: yolda yürürken kaldırımtaşlarını sayma veya araba plakalarını okuma, günlük isleri yaparken belli sayılarda tekrar etme vb.(örneğingömleğini10 kez giyip çıkarma)
• tamamlama:hastanın bir dizi davranışı mükemmel olana kadar tekrar tekrar yapmasıdır. Örneğin kirlilik takıntısı olan bazı hastalar el yıkamadan önce lavaboyu, musluğu ve sabunu yıkar (genelde belli sayıda) daha sonra belli sayıda elini yıkar ve elini yıkadıktan sonra tekrar ayni işlemi tekrarlar.
• aşırı tertipli ve düzenli olma:örneğinçalışmaodasında herşeyin simetrik durması veya masanın üstündeki her şeyin belirli bir sıra ile dizilmesi gibi.
Yukarıdasayılanlardışındasayı sayma, aşırı liste yapma veya aşırı dua etme gibi başkakompulsiyonlarda olabilir.

 

EPİDEMİYOLOJİ (YAYGINLIĞI)

Obsesif kompülsif bozukluğun günümüzde daha sık görüldüğü ve tedaviye iyi cevap verdiği bilinmektedir. Güncel epidemiyolojik çalışma bulgularında OKB en sık görülen dördüncü ruhsal hastalık olarak bulunmuştur. Sıralamada fobiler, madde kullanım bozukluğu ve depresyondan sonra dördüncü sırada yer almaktadır.Erişkin popülasyonda yapılan çalışmaların bir kısmı kadın-erkek farkı olmadığını göstermekle birlikte, bazı çalışmalarda bu oran 1.2-1.8 arasında bulunmuştur. Bu sonuca eş hastalanım olarak bulunan depresyonun neden olabileceğine dikkat çekilmektedir. Hastalığın ortalama başlangıç yaşı 21.9 ile 35.5 arasındadır. Hastaların %65’inde başlangıç 25 yaşından öncedir. Yüzde15’lik bir gurupta başlangıç yaşı 35’in üstündedir.

TEDAVİ

OKB’ninetyolojisinde öncelikli olarak genetik faktörlerin önemi açıklıkla bilinmekle birlikte, tedavide farmakolojik tedavi kadar ve davranışsal yöntemler de başarıyla kullanılmaktadır. Bu tedavi seçeneklerinin hangisine öncelik tanınacağı, kombine mi kullanılacağı tamamen hastanın özellikleri ile belirlenir.Kontrollü çalışmalarda farmakoterapi, davranışçı tedavi ya da ikisinin kombinasyonun OKB hastalarının semptomlarını önemli ölçüde azalttığı bulunmuştur. Hangi tedavinin uygulanacağı klinisyenin kararına ve hastanın tedavi seçeneklerini kabulü esasına dayanır. Bunlar dışında psikodinamik psikoterapi, aile terapisi, grup terapisi gibi tedavilerde uygulanabilmektedir.

 

Kaynakça

Bayar.R&Yavuz,M. (2008). Obsesif Kompülsif Bozukluk.Türkiye’de sık karşılaşılan psikiyatrik hastalıklar. 62: 185-192.

 

EMDR Terapisti, Cinsel Terapist

PT Akademi (Sporcu Sağlığı ve performans hizmetleri merkezi)- Uzm. Psikolog

Çocuk Akademisi Kreşi- Uzm. Klinik Psikolog/ Okul Psikoloğu

Uzm. Klinik Psikolog Şule Arslan Psikolojik Danışmanlık Merkezi Kurucusu

Adres:  Antalya Cad. No:65 AYD Oyuncakçım üstü 1. Kat

Tel: 05511676757

 

 

  • PAYLAŞ
  • İzlenme : 76