PANİK BOZUKLUK

PANİK BOZUKLUK
Psikolog Şule Arslan, güncel yazılarıyla gazetemizde yer almaya devam ediyor. Psikolog yazar Arslan, bu hafta ‘Panik Bozukluk’ başlıklı yazısını okurlarımızla paylaştı.04.02.2016 07:06

Panik sözcüğü mitolojik bir tanrı olan Pan’dan gelmektedir. Yunan mitolojisine göre Pan; belden yukarısı insan, aşağısı keçi olan bir tanrıdır. Pan yalnız yaşar ve üzgün olduğu zaman kendisini bir mağaraya kapatır ve çığlıklar atardı. Çok muzip bir tanrı olduğu için tenha yerlerde birdenbire insanların karşısına çıkıp onları korkutmaktan çok hoşlanırdı. Attığı çığlıklar orman ve su perilerinin vediğer sürülerin korkmasına “panik” olmasına sebep olurdu.

Yüzyıllardır bilinen bu duygudurumu son 30 yıllık süreç içerisinde ayrı bir ruhsal hastalık olarak tanımlanmıştır. 1871 Da Costa adında bir araştırmacının yaptığı çalışmalarda bu bozukluk askerlerde sıkça gözlemlenen göğüs ağrısı, şiddetli çarpıntı ve yapısal bir bozukluğun olmadığı “irritabl kalp” adıyla tanımlamıştır.

Panik bozuklukta görülen panik atakları pek çok durumda ve hastalıkta görülebilmektedir. Panik bozukluk tanısı konulabilmesi için bu atakların kendiliğinden ve bir anda ortaya çıkması ve tekrarlayıcı olması gerekmektedir.

Panik bozukluk, nedensiz ve aniden ortaya çıkan, şiddetli iç sıkıntısı ile buna eşlik eden bedensel ve bilişsel belirtilerden oluşan, panik ataklarla kendini gösteren bir anksiyete(kaygı) bozukluğudur.Hissedilen şiddetlianksiyete ve özellikle “tehlikede olduğu” yaşantısı hastalığın psikolojik görünümünü oluşturmaktadır. Hastaların sonraki ataklarla ilgili kaygı yaşayıp kaçınma davranışı sergilemesi zamanla kişinin sosyal yaşamını kısıtlar bir hal almaktadır.

 

BELİRTİLER

1.      Çarpıntı, kalp atımlarını duyumsama ya da kalp hızında artma olması

2.      Terleme

3.      Titreme ya da sarsılma

4.      Nefes darlığı ya da boğuluyor gibi olma durumları

5.      Soluğun kesilmesi

6.      Göğüs ağrısı ya da göğüste sıkışma hissi

7.      Bulantı ya da karın ağrısı

8.      Baş dönmesi, sersemlik hissi, düşecekmiş ya da bayılacakmış gibi olma

9.      Gerçek dışılık, ya da benliğinden ayrılmış olma

10.  Kontrolü kaybedeceği ya da çıldıracağı korkusu

11.  Ölüm korkusu

12.  Uyuşma ya da karıncalanma duyumları

13.  Üşüme, ürperme ya da ateş basmaları

Panik atakları şiddetli bir korku, endişe ve kötü bir şeyler olacağı beklentisiyle aniden başlar ve bu ortaya çıkan ivme kısa sürede en yüksek düzeye ulaşır. Çoğunlukla, 10 dakika gibi kısa bir süre içinde en yüksek seviyeye gelen panik atak belirtileri birkaç dakikadan bir saate kadar sürebilir.

EPİDEMİYOLOJİ (YAYGINLIĞI)

Panik bozukluk toplumda sık görülen yaygın bir psikiyatrik hastalıktır. Sıklıkla geç ergenlik(17-19 yaş) dönemiyle, otuzlu yaşlar arasındaki dönemde başlamakta ve genellikle stresli bir yaşam olayından sonra meydana gelmektedir. Panik bozukluğun yaşam boyu yaygınlığı %1.53, yaşam boyu bir ya da daha fazla panik atağı yaygınlığı %3.6-9.9, panik bozukluk olan hastalarda yaşam boyu agorafobi yaygınlığı ise %22.5 ile %58.2 arasında olduğu bildirilmektedir (Eaton ve ark. 1994).Yapılan çok sayıdaki epidemiyolojik ve klinik çalışmalarda panik bozukluğu yaygınlığının cinsiyete göre değiştiği, kadınlarda daha sık görüldüğü ve daha erken yaşlarda geliştiği şeklinde ortak bir bulgu çıkmıştır (Davidson ve Neale, 2004; Fyer ve ark. 1995; Gökler, 2005; Raj ve ark. 1993). Panik bozukluğun yaşam boyu görülme yaygınlığı erkekler için %2, kadınlar için %5’dir.

 

TEDAVİ

Tedavinin ilk basamağında hasta ile terapist arasında güvene dayanan ilişkinin geliştirilmesi önemli yer tutmaktadır. Hastaya içinde bulunduğu tablonun nedenleri anlayabileceği bir dille anlatılıp empatik bir tutum sergilenmelidir. En iyi sonuçlar ilaç tedavisiyle bir bilişsel davranışçı tedavi(BDT) planıyla kombine edilerek uygulanılmasıyla elde edilir. Bilişsel davranışçı terapi bozukluk hakkında hastaya çekirdek korkuların ortadan kaldırılması veya azaltılmasında yardım eder ve bu durumdaki kişilerde şimdiki yaşamlarındaki kısıtlamaları özellikle hedef edinir.

 

Kaynakça

Güz,H.&Dilbaz,N.(2003).Sosyal Kaygı Bozukluğu ile Panik Bozukluğu Olgularının Demografik ve Bazı Klinik Özellikler Açısından Karşılaştırılması. Klinik psikiyatri. 6;32-36.

 


Etiketler: 1

Diğer SAĞLIK haberleri

  • PAYLAŞ

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir